Graag of niet, maar het zijn nog steeds de Nederlandse uitgeverijen die de mainstream van de literatuur bepalen. Wat er aan oorspronkelijke literatuur verschijnt bij Vlaamse uitgevers is vaak amateuristisch – maar af en toe ook verfrissend ànders. Buiten de Nederlandse mainstream bestaat de mogelijkheid tot... ik zal niet zeggen ‘experimenteren’, maar ‘spelen’.
De komende dagen bespreek ik kort enkele speelse titels.
In de proloog van Helena, het romandebuut van jeugdboekenschrijver Geert De Kockere, maakt God een einde aan de wereld. Zonder wereldbrand of zondvloed, gewoon, van het ene moment op het andere. ‘De schepper voelde zich opgelucht. Hij zou voortaan voorzichtiger zijn.’
God gaat meteen aan de slag. Hij schept opnieuw een Adam en Eva, dit keer Victor en Helena geheten. Prehistorie en evolutie slaat Hij over: we gaan fast forward naar de 21ste eeuw. De schepping is een maand oud, maar de mensen zijn geschapen met een geloof in een geschiedenis van duizenden eeuwen.
De eerste bladzijden van Helena doen het beste vermoeden: een lichtvoetig gedachtenexperiment, een fris ideetje. De uitwerking valt tegen. Victor en Helena worden de speelbal van een wel heel lullige God, die zich in detail met hun levens gaat bemoeien om Helena te doen twijfelen aan haar atheïsme. En als God verliefd wordt op Helena’s handen, bedenkt hij een manier om dichter bij haar te komen.
In feite is het al uit met de pret zodra blijkt dat de “herschepping” onze realiteit is. Het was de vorige, de realiteit die God door het toilet spoelde, die afweek van de onze. En dan begint de boel vervaarlijk te knarsen en te knerpen, want als dit de realiteit is, waarom gedragen die personages zich dan zo kinderachtig? Moeten we echt geloven dat een volwassen vrouw hitsig enthousiast wordt van een winkeltje met alleen maar blanco boeken? (Een winkeltje, overigens, dat, à la Hubert Lampo, in het niets oplost...) Ook de manier waarop de personages denken over wetenschap haalt geen niveau.
Ik vermoed dat De Kockere graag een kinderlijke verbazing over onze wonderlijke wereld op de lezer zou overbrengen, maar daarvoor moet je kunnen verleiden. In plaats daarvan begon Helena mij voltijds te ergeren met soap-dialogen en een niet-aflatende woordspelerigheid waarvan zelfs pater Versteylen zou zeggen: ‘Nounou, dit wordt mij te melig’.
‘Uitlusten’ na de seks, een koekje ‘smakelijk, smakkelijk zelfs’ opeten, een persoonlijk standpunt is ‘een wiebelpunt, een wankelpunt’ (typerend: De Kockere gaat dikwijls voor twee of meer beschrijvingen, waar één al volstaan had) en zowel de bomen als het verhaal zijn op weg naar een ‘ontknopping’. Dit soort taalknutselarij... staan daar geen boetes op of zo?
Geert De Kockere, Helena. Houtekiet, 303 bladzijden, € 18,50.
De beknopte besprekingen in de reeks Spelelementen, gewijd aan speels werk uit de Vlaamse marge, verschijnen exclusief op de blog. Morgen: Alexander Wolfram.
Berichten
0 reacties:
Een reactie plaatsen